MNNdV-V22-2001
Het leven van Mozes en de rol die hij heeft gespeeld in de geschiedenis van het Joodse volk vormt een onuitputtelijke bron van ideeën voor katecheselessen: onderdrukking, bevrijding, het beloofde land, de 10 geboden, Pesach, om maar een paar thema’s te noemen. Wij hebben ervoor gekozen om in onze lessen het thema vrijheid uit te diepen.
Als
laatste hebben wij een lijst van bronnen bijgevoegd, die u kunt gebruiken
voor deze en andere lessen met betrekking tot Mozes. Wij zijn ons ervan bewust
dat deze lijst slechts een kleine greep is uit materiaal die voorhanden is
over Mozes en bijbehorende thema’s.
UITWERKING
in ongeveer 10 LESSEN
les
1 t/m les 5
De
kinderen worden in groepen verdeeld en krijgen per groepje een korte tekst
over het leven van enkele mensen die in het verleden hebben gevochten tegen
de onderdrukking: Mandela, Gandhi, Che Guevara, Lenin, Jeanne d’Arc.
Per
groepje gaan ze een werkstuk maken over het leven van die persoon. In ieder
werkstuk komen de volgende zaken aan de orde:
·
Korte beschrijving van de persoon, waar is hij/zij geboren,
wanneer heeft hij/zij geleefd, achtergrond van diens situatie
·
Situatie in het land waar hij/zij geboren is
·
Rol die hij/zij gespeeld heeft
De
onderwijsgevende zorgt voor materiaal waaruit de kinderen hun informatie kunnen
halen, daarnaast wordt aangegeven waar de leerlingen nog meer informatie kunnen
vinden.
Aan
dit werkstuk wordt door de leerlingen gedurende vijf lessen zelfstandig gewerkt.
Uitgaande
van een groep van 30 kinderen wordt de klas in 5 groepjes ingedeeld. Afhankelijk
van de leeftijd van de groep helpt de onderwijsgevende bij het verdelen van
de taken.
les 6 t/m les 7
De
groepjes presenteren hun werkstuk aan de rest van de klas. Tijdens de lessen
worden de tijdens die lessen gepresenteerde werkstukken klassikaal besproken.
In
les 5 worden drie werkstukken gepresenteerd in les 6 twee.
les
8
Aan
de kinderen wordt individueel een fragment uit het verhaal van Mozes aangeboden,
in de vorm van een klein kaartje waarop dit fragment kort is samengevat. De
kinderen maken een tekening van “hun” fragment. Al deze tekeningen samen vormen
het verhaal tot en met de uittocht uit Egypte.
les
9
De
video “De prins van Egypte” wordt vertoond. Na het bekijken van de video gaan
de kinderen de tekening op volgorde leggen, zodat er een soort stripverhaal
ontstaat. Deze tekeningen worden vervolgens op volgorde over de lengte van
de muren opgehangen. Het kaartje met de korte samenvatting van het verhaalfragment
wordt onder de desbetreffende tekening gehangen.
les
10
Het
gedeelte van het verhaal van Mozes vertellen vanaf de uittocht uit Egypte.
Met de kinderen wordt gesproken over het verhaal.
Na
het verhaal van Mozes worden de levensverhalen van alle “vrijheidsstrijders”
met elkaar besproken. De kinderen worden uitgelokt verbanden te leggen.
AANVULLENDE
INFORMATIE BIJ DE LESSEN
les 1 t/m les 5
Voordat
de kinderen aan de opdracht beginnen moet de onderwijsgevende inzichtelijk
maken welke taken er te verdelen vallen binnen een groep, bijvoorbeeld: het
opzoeken van informatie bij de verschillende hoofdstukken, het schrijven of
typen van de teksten, het zoeken naar illustraties en foto’s, het maken van
een inhoudsopgave, het maken van een kaft, het presenteren van het werkstuk,
zorgen voor beeldend materiaal tijdens de presentatie. Afhankelijk van de
leeftijd van de kinderen helpt de onderwijsgevende meer of minder met het
verdelen van de taken.
De
onderwijsgevende zorgt voor voldoende materiaal waaruit de groepjes hun informatie
kunnen halen, te denken valt hierbij aan: internet, een jeugdencyclopedie,
biografieën van de personen waarover een werkstuk moet worden gemaakt (deze
biografieën moeten natuurlijk wel leesbaar zijn voor de leerlingen, wanneer
dit niet het geval is zal de onderwijsgevende een en ander moeten herschrijven
en in die vorm moeten aanbieden) en videomateriaal. De kinderen hebben gedurende
de periode dat zij aan het werkstuk mogen werken de beschikking over dit materiaal.
Te denken valt aan het inrichten van een documentatiehoek in de klas. Met
betrekking tot het zoeken van informatie op internet wordt een intekenlijst
opgehangen waarop de groepjes de computer op een bepaald moment te reserveren.
les 6 t/m les 7
Na
iedere presentatie is er voor de toehoorders gelegenheid om vragen te stellen.
Er kan bijvoorbeeld voor gekozen worden om per presentatie een korte samenvatting
te geven in de vorm van een groot vel aan de muur met daarop enkele belangrijke
kenmerken van de persoon waarover een presentatie is gegeven, bijvoorbeeld:
tijd waarin hij/zij leefde/leeft, land waar hij/zij geboren is, tegen wie
hij/zij heeft gestreden, ten gunste van wiens vrijheid, et cetera. Door deze
vragen per persoon te beantwoorden en naast elkaar op te hangen is het voor
de kinderen mogelijk om feiten met elkaar te vergelijken, verschillen en overeenkomsten
te zien. In de laatste les wordt de samenvatting over het leven van Mozes
opgehangen.
les
8
Uitgaande van een groep van 30 kinderen wordt het verhaal van Mozes in 30 kleine stukje verdeeld en in één zin op een kaartje geschreven. Deze kaartjes worden onder de kinderen verdeeld, samen met een tekenvel. De onderwijsgevende maakt eerst een korte samenvatting van het leven van Mozes en verdeelt deze daarna in chronologische volgorde en schudt vervolgens de chronologische volgorde door elkaar. Voorbeelden van een tekstfragment zijn:
·
De moeder van Mozes legt Mozes in een rieten mandje en legt
hem tussen het riet van de Nijl.
·
Egypte wordt geteisterd door een sprinkhanenplaag.
·
Mozes ging samen met Aäron naar de farao en vroeg hem zijn
volk te laten gaan, weg uit Egypte.
·
Mozes trekt met zijn volk weg uit Egypte.
les
9
geen
aanvullende informatie
les
10
De
samenvatting over het leven van Mozes wordt naast die van de anderen opgehangen,
nadat de kinderen de vragen op de verschillende vragen hebben beantwoord.
De kinderen worden uitgenodigd verbanden te leggen.
Handreikingen,
verhalen en leermiddelen